Tandsteen verwijderen is belangrijk vanwege bacteriën. | Tandarts.nl

Tandsteen verwijderen gebeurt om tanden te ontdoen van de ruwe laag waarin bacteriën zich kunnen nestelen. Tandsteen is verkalkte tandplak en kan alle kleuren van de regenboog hebben. Tandsteen met een bruinige of zwarte kleur noemen we vaak ‘aanslag’. Deze kleur wordt veroorzaakt door kleurstoffen uit voeding, drank of tabakswaren. Niet alleen boven de rand van het tandvlees, de zichtbare plaatsen, kan tandsteen ontstaan maar ook onder het tandvlees, het niet zichtbare deel.

Ontsteking

Tandsteen onder het tandvlees is het meest schadelijke tandsteen. Wordt het tandsteen onder het tandvlees niet verwijderd dan kan het op den duur kaakbotverlies veroorzaken door een ontstekingsproces. Hierbij kunnen uiteindelijk tanden en kiezen los gaan staan. Met name bij de grote kiezen loopt men hier risico op. Deze ontsteking is gerelateerd aan allerlei lichamelijk ziektes. Veel mensen vinden het belangrijk dat hun voortanden mooi schoon worden gemaakt terwijl het qua gezondheid veel belangrijker is om aandacht te schenken aan de kiezen.

 

Tandsteen behandelen

Tandsteen kan worden verwijderd bij de tandarts, assistente of mondhygiënist. Steeds vaker zie je dat tandartsen enkel een klein beetje tandsteen verwijderen in enkele minuten tijdens de controle en als het meer werk is dan doet de mondhygiënist het. De mondhygiënist vertelt dan tevens hoe u het tandsteen en de bijbehorende tandvleesontsteking voortaan kunt voorkomen. Soms is de ontsteking zo ernstig dat er een heel onderzoek en stappenplan bij hoort. Dit kunt u vinden op onze pagina over parodontitis. De behandelingstijd kan oplopen tot een uur. De assistente behandelt eenvoudigere gevallen en kan ook voorlichting geven. Deze behandelingen worden doorgaans een half uur ingepland. Voorafgaand aan het verwijderen van het tandsteen moet er altijd een snelle meting worden gedaan om de conditie van het tandvlees in te schatten. Dit noemen we de DPSI-meting en is te herkennen aan kleine prikjes aan uw tandvlees. De behandelaar zal u vertellen hoe het met uw tandvlees staat.

Tandsteen verwijderen

Het tandsteen verwijderen kan op verschillende manieren. Het kan handmatig gebeuren met zogenaamde scalers en curettes en met een tandsteenapparaat. Met de hand is het voor de behandelaar intensiever maar heeft u niet het nare geluid van het apparaat en ook geen water gespetter. U hoort het instrument wel krassen op uw tanden. Dit klinkt voor u vrij hard omdat het via uw kaakbot direct in uw oor is. Het kan soms klinken alsof u op een grindpad loopt. Of het pijnlijk is, is per persoon zeer verschillend. Sommige mensen vinden het zelfs prettig. Hetzelfde geldt voor het tandsteenapparaat, ook dat kan fijn voelen, maar als u gevoelig bent voor koud water is het niet prettig. Beide manieren bereiken hetzelfde schone resultaat, maar tegenwoordig blijkt steeds meer dat het apparaat minder schade van het oppervlak zal geven dan een handinstrument. De schade die zou kunnen optreden bij het gebruik van het handinstrument is zeer minimaal maar toch moet hier voorzichtig mee worden omgegaan.

Training

Niet voor niks krijgen mondhygiënisten vier jaar lang training hierin. Met de juiste ‘tip’ op het tandsteenapparaat kan de mondhygiënist goed onder het tandvlees komen. Dit is het gebied waarvoor de assistent in de meeste gevallen geen cursus of opleiding voor heeft gehad. De tip is dan extra lang en smal en kan zo waarschijnlijk dieper komen dan een handinstrument. Bovendien gaat het een stuk sneller dan met een handinstrument. Mocht u de behandeling echt als vervelend ervaren, dan kan er verdoofd worden. Het water wat vrij komt bij het tandsteen verwijderen met het tandsteenapparaat kan flink spetteren. Dit komt doordat het uiteinde trilt en daarmee het water niet als een straal eruit komt maar als een soort wolk of mist. Dit water zorgt ervoor dat de tip niet te heet wordt en er zo niks verbrandt. Later kwam men er achter dat dit water tevens een reinigend effect heeft doordat de waterbelletjes imploderen.

Tijdens het tandsteen verwijderen kan uw tandvlees flink gaan bloeden. Dit komt niet doordat er iets beschadigd raakt maar doordat er in een gebied wordt gereinigd waar het ontstoken is. In feite is het een soort ontstekingsvocht wat dan uit uw tandvlees loopt. Het lichaam is het gevecht met de bacteriën aangegaan waardoor er meer bloed in dit gebied loopt. Het is dus een afweerreactie van het lichaam. Hetzelfde kunt u wellicht ervaren tijdens poetsen of flossen. Dan weet u dus dat het tandvlees ontstoken is en dat het tijd is voor actie.

Polijsten

Na het tandsteen verwijderen wordt u vaak nog gepolijst. Hierna voelen uw tanden weer lekker glad  en schoon aan. U kunt uw tanden weer thuis goed gaan bijhouden. Tandsteen kunt u niet zelf verwijderen. Als het eenmaal aan uw tanden zit dan krijgt u het er niet afgepoetst. Het is zeer onverstandig om dit zelf met een paperclip of nagelschaartje te verwijderen. U loopt kans op onherstelbare schade of u maakt het slechts ruwer. Op ruwe oppervlakken ontstaat nog sneller tandsteen.

Meer last

Waarom heeft de een meer tandsteen dan de ander? Dit is deels te verklaren in de eigen mondhygiëne. Hoe meer plaque in de mond achterblijft, hoe meer tandsteen er zich zal vormen. Maar ook het speeksel heeft hier een rol in. De een heeft een andere zuurgraad als de ander. Ook is de ene mond makkelijker te reinigen dan de ander. Tanden kunnen scheef staan of van zichzelf wat ruwer. Naar mate men ouder wordt verandert het speeksel en ook de ruwheid en tandstand, dus ouderen hebben vaker tandsteen. Mensen die met de mond open slapen of mondademhaling hebben produceren meestal ook meer tandsteen. Rokers hebben ook meer tandsteen dan niet-rokers. Anti-tandsteen tandpasta levert niet minder tandsteen op dan andere tandsteen. Het tandsteen is dan slechts anders van structuur. Het geheim ligt hem nog steeds in de poetstechniek. Vraag uw tandarts, mondhygiënist of assistent hierom advies.

Auteur: Lieneke Steverink