Aften: hoe ontstaan ze? | Tandarts.nl

Aften zijn pijnlijke en open zweertjes die zich in het mondslijmvlies bevinden. Ze komen hoofdzakelijk voor aan de binnenkant van de lip, wang, op het tandvlees of op of onder de tong. Uit onderzoek blijkt dat 20% van de bevolking met aften te maken krijgt. Aften zijn niet besmettelijk, tenzij ze veroorzaakt worden door het herpes simplex virus. Dit virus veroorzaakt ook de koortslip.

We hebben de volgende onderwerpen op een rij gezet:

Oorzaak van aften

De oorzaak van aften is niet precies bekend. Factoren die invloed hebben op het ontstaan zijn:

  • besmetting met een virus of bacterie;
  • emotionele stress of vermoeidheid;
  • erfelijke factoren; 
  • beschadiging van het slijmvlies;
  • vitaminetekort;
  • tekort aan ijzer, foliumzuur of B-vitamines;
  • voedselinname;
  • medicijngebruik;
  • hormonale veranderingen;
  • droge mond.

Aften kunnen ook voorkomen bij de ziekte van Crohn, het Behcet syndroom en bij HIV besmetting. Kinderen die last hebben van koortsuitslag kunnen ook kleine ontstekingen in de mond hebben. Een beugel of kunstgebit kunnen ook aften of mondwondjes veroorzaken. De binnenkant van de wangen en lippen zijn in het begin nog niet gewend aan het dragen van een beugel of kunstgebit.

Kenmerken van aften

Een kenmerk van een aft is dat het ongeveer drie tot vier millimeter groot is. Een aft is gevoelig tijdens het eten en praten. De vorm van een aft is ovaal. Het begint als een rode plek en op een zeker moment barst de aft open. De kleur van een aft is wit of geel met een rode rand er om heen. Na een paar dagen tot twee weken zal de aft krimpen en uiteindelijk verdwijnen.

Bijzondere aften

Ongeveer een tiende van de aften is een grote aft. Deze aften zijn groter dan één centimeter. Bij grote aften kan het wel langer duren voordat ze verdwijnen, namelijk enkele weken tot enkele maanden. Het is goed mogelijk dat een grote aft een litteken veroorzaakt.

Er bestaan ook hele kleine aften. Deze worden herpetiforme aften genoemd. Er is bij dit type aften sprake van een groep zeer kleine aften. Een afzonderlijke herpetiforme aft is zo klein als een speldenknop. Soms zitten er wel honderd aftjes bij elkaar. De herpetiforme aft heeft ongeveer twee weken tot een maand nodig om te genezen.

Behandeling van aften

Zoals hierboven aangegeven verdwijnen aften vanzelf binnen een paar dagen tot twee weken. Het wordt afgeraden om aan de aften te komen. Indien ze kapot gaan dan worden de klachten heviger. Er zijn wel een paar dingen die u zelf kunt doen. U kunt de aften verkoelen met ijsblokjes. U kunt pittig en zuur voedsel achterwege laten. Het wordt aangeraden om uw tanden goed te blijven poetsen, zelfs als dat pijnlijk is. Tandpasta met enzymen kunnen helpen om er voor te zorgen dat er niet meer aften komen. Ook helpt het om stress en vermoeidheid tegen te gaan.

Koortslip of aft

Heeft u hoge koorts en ineens meerdere blaren in de mond? Dan heeft u waarschijnlijk een eerste herpesinfectie te pakken. Dit is onschuldig en de blaren blijven er slechts twee weken. Daarna kunt u vaker blaren krijgen, bijvoorbeeld op de lippen. Deze blaren heten in de volksmond koortsblaren en zijn van het herpes simplex virus. Circa 80% van de mensen is drager van dit virus maar bij slechts 10-20% komt het tot een echte uitbraak. Het is heel besmettelijk en dodelijk voor baby’s. Wees dus heel hygiënisch als u een koortslip heeft. De volgende factoren kunnen een koortslip uitlokken:

  • stress;
  • wondjes in mond of lippen;
  • zonlicht;
  • koude.