Aften: hoe ontstaan ze? | Tandarts.nl

Blaren in je mond doen zeer, wat je ook doet. Je tong kun je nu eenmaal niet continue stil houden en zo zijn blaren in je mond een van de vervelendste dingen die je kunt hebben.

Koortslip

Heb je hoge koorts en ineens meerdere blaren in de mond? Dan heb je waarschijnlijk een eerste herpesinfectie te pakken. Dit is onschuldig en de blaren blijven er slechts twee weken. Daarna kan je vaker blaren krijgen, bijvoorbeeld op je lippen. Deze blaren heten in de volksmond koortsblaren en zijn van het herpes simplex virus. Circa 80% van de mensen is drager van dit virus maar bij 10-20% komt het tot een echte uitbraak. Het is heel besmettelijk en dodelijk voor baby’s. Wees dus heel hygiënisch als je er eentje hebt. De volgende factoren kunnen een koortslip uitlokken:

•    Stress
•    Wondjes in je mond of lippen
•    Zonlicht
•    Koude

Voeding bij een koortsblaar

Lysine zou kunnen voorkomen dat het tot een uitbraak komt of dat het sneller voorbij gaat. Kan dan dagelijks een lepeltje frambozen jam voorkomen dat men een koortslip krijgt? Er zit wel vitamine C en lysine in dat uitbraak kan voorkomen maar als men enkel dit lepeltje neemt en verder geen gebalanceerde voeding tot zich neemt, dan zal het echt niet helpen. Arginine ontlokt juist een koortslip. Arginine en lysine komen beide voor in dranken, groente, fruit, zuivel, volkoren graanproducten, peulvruchten, noten, zaden, olie, vet, vis, vlees, kruiden en specerijen, zoetmiddelen en snoepgoed. Lysine komt vooral voor in vlees. Vegetariërs hebben dus sneller een koortslip. Noten zijn een bekende koortslip-lokker en er wordt vaak veel van gegeten in grote hoeveelheden als snack. Dit is af te raden. Bij snoepgoed geldt dat chocola regelmatig een koortslip kan uitlokken.

Lysine kan gesuppleerd worden voorafgaand aan de uitbraak. Maar men weet vaak niet van te voren wanneer er een uitbraak komt, maar als men een stressperiode aanziet komen, kan ermee begonnen worden. Bijvoorbeeld als er een examen in het vooruitzicht is. Een koortsblaar begint met jeuk. De middelen die bij de drogist te verkrijgen zijn, werken enkel in deze fase. Gebruikt je het later, dan werkt het niet meer.

Aften

Aften kunnen een symptoom zijn van coeliakie (glutenintolerantie). Het zijn dan aften van maximaal 5 mm. Coeliakie is erfelijk. Maar ook als je deze ziekte niet hebt, kun je aften krijgen. Twintig tot dertig procent ervaart terugkerende aften, het percentage is hoger bij hoogopgeleiden. De aften zitten vooral aan de binnenzijde van de lippen, de wangen en onder de tong. De klachten variëren per persoon. De pijnklachten treden vaak op door zure of scherpe voedingsmiddelen, want het is een open wondje en dat bijt. De oorzaak is echter onbekend. Factoren die invloed hebben op het ontstaan zijn: 

  • Stress
  • Beschadiging van het slijmvlies
  • Sodium Laureth Sulfate (natriumlaurielsulfaat)
  • Gestopt met roken
  • Menstruatiecyclus
  • Auto-immuunziekten zoals Crohn en collitis ulcerosa
  • Voedingsdeficiënties

Sodium Laureth Sulfate (SLS) is een schuimmiddel en dat voorkomt in tandpasta en daar kan men gevoelig voor zijn. Er zijn wel tandpasta’s die geen SLS bevatten. Maar pas op, want tandpasta’s zonder SLS bevatten vaak ook geen fluoride. Zendium bevat weinig SLS en bevat wel fluoride.

Voeding en aften

Bij voedingsdeficiënties moet men vooral denken aan ijzer, foliumzuur of de B-vitamines. We weten niet of dat nou komt of door te weinig binnen krijgen of dat het te weinig wordt opgenomen in het lichaam. Je zou bloed kunnen laten prikken bij de huisarts en sommige diëtisten kunnen dit ook bij het vermoeden van voedingsdeficiëntie. Voedselovergevoeligheid kan ook een rol spelen bij aften. Dan denk je met name aan:

  • Kaas
  • Noten
  • Koemelk
  • Gluten
  • Chocolade
  • Conserveermiddelen: E100-E300 zoals in wijn en ham

Waar het hem nu precies in zit, zou je de diëtist kunnen laten uitpuzzelen.

Praktische tips bij aften:

  • Multivitamine hebben geen effect
  • Vitamine B12 (hoeft niet perse te kort te zijn)
  • Zink
  • Tijm
  • Bosbessen
  • Salie

Tijm: thee van 1-2 gram verse of gedroogde tijm, 3 a 4 keer per dag. Je kunt ook een spoelmiddel maken met 5 gram tijm. Bij gevoeligheid voor selderij en berkenpollen kan tijm helaas ook klachten geven.

Salie: pas op, want dit kan ook giftig zijn. Dus voor kinderen en zwangere vrouwen is het niet geschikt en het mag niet langer dan een week gebruikt worden als gorgelmiddel. Ook mensen met epilepsie, diabeten en bij alcoholgebruik kan het beter niet gebruikt worden.

Zie ook de discussie over aften op ons Forum.

Auteur: Lieneke Steverink