Uit het nieuws: We lazen een verhelderende publicatie waarin professionals hun zorgen uiten over berichten in de sociale media. Hierbij een samenvatting en tips;
Sociale media staan vol met tips over mond-gezondheid en een stralend wit gebit. Maar niet alles wat je ziet, klopt. Sterker nog: sommige informatie kan gevaarlijk zijn. Denk aan influencers die nepbehandelingen promoten of video’s waarin bekende tandartsen iets zeggen wat ze nooit echt hebben gezegd. Dit noemen we deepfakes.
Wat zijn deepfakes en waarom zijn ze gevaarlijk?
Een deepfake is een nepvideo of nep-audio die met technologie is gemaakt. Het lijkt alsof een echte persoon iets zegt of doet, maar dat is niet zo. Hierdoor lijkt verkeerde informatie ineens betrouwbaar.
Bijvoorbeeld: je ziet een bekende tandarts die een “wondermiddel” aanbeveelt. Maar in werkelijkheid heeft die tandarts dat nooit gezegd. Dit kan mensen misleiden en zelfs hun gezondheid in gevaar brengen.
De rol van influencers
Influencers hebben meestal veel volgers. Daardoor vertrouwen mensen hen vaak. Maar niet elke influencer heeft medische kennis. Sommigen promoten producten of behandelingen zonder bewijs dat ze werken.
Dit kan leiden tot:
- verkeerde behandelingen thuis
- uitstellen van echte zorg
- schade aan tanden of gezondheid
Kan technologie dit probleem oplossen en ons beschermen?
Nieuwe technologie, zoals kunstmatige intelligentie (AI), kan helpen om nepnieuws te herkennen. Maar AI maakt ook fouten. Onderzoek laat zien dat AI soms verkeerde informatie geeft of oude achterhaalde ideeën herhaalt.
Experts zeggen daarom: technologie alleen is niet genoeg.
Wat werkt dan wél?
Volgens tandartsen en onderzoekers is een combinatie nodig van meerdere dingen:
- AI om snel verdachte informatie op te sporen
- Factcheckers om informatie te controleren
- Instanties met bevoegdheid om foute content te verwijderen
- Zorgprofessionals om uitleg te geven en context te bieden
- De gemeenschap om ervaringen te delen en vragen te stellen
- Maar vooral belangrijk: echte experts moeten betrokken zijn. Zij kunnen moeilijke informatie uitleggen op een begrijpelijke manier.
Waarom is dit zo lastig?
In de zorg is informatie vaak complex. Een advies kan voor de ene persoon goed zijn, maar voor de andere niet. AI en sociale media houden daar niet altijd rekening mee.
Een kleine fout kan grote gevolgen hebben. Iemand kan bijvoorbeeld:
- een behandeling uitstellen
- een verkeerde keuze maken
- schade oplopen
Wat kun jij zelf doen om je te beschermen?
Je kunt zelf ook stappen nemen om misleiding te voorkomen:
1. Controleer de bron
Komt de informatie van een echte tandarts, ziekenhuis of bekende organisatie?
2. Wees kritisch op video’s
Ziet iets er te perfect of vreemd uit? Het kan een deepfake zijn.
3. Vertrouw niet blind op influencers
Ook als iemand veel volgers heeft, betekent dat niet dat de informatie klopt.
4. Zoek meerdere bronnen
Lees of bekijk dezelfde informatie op verschillende websites.
5. Vraag het aan een professional
Twijfel je? Neem contact op met je eigen tandarts of huisarts.
Influencers en social media kunnen ook positief ingezet worden
Influencers zijn niet per definitie slecht maar kunnen ook juist een goede invloed hebben op de (mond)gezondheid. Ze kunnen kinderen, jongeren en volwassenen bewust maken van het nut van goed poetsen, gezonde gewoontes promoten en betrouwbare informatie delen b.v. samen met tandartsen of mondhygiënisten. Zo gebruiken ze hun bereik op een positieve manier in plaats van foute of schadelijke berichten te verspreiden.
Tot slot
Het bestrijden van mythes en mooie beloftes over mondgezondheid is niet eenvoudig. Technologie kan helpen, maar mensen blijven nodig. Vooral experts die goede uitleg geven, spelen een belangrijke rol.
Blijf dus kritisch, stel vragen en vertrouw niet zomaar alles wat je online ziet. Je gezondheid is te belangrijk om aan toeval over te laten.
Foto: Chat GPT ;-)
