Monique van der Veen: Samen werken aan een gezonde mond
MetaHealth is een groot onderzoeksprogramma met partners afkomstig uit zowel publieke als private organisaties en richt zich op gezondheid in de eerste 1000 dagen van het leven van een kind vanaf het moment van zwangerschap tot 2 jaar.
Het onderzoek kijkt naar hoe het microbioom (bacteriën in en op het lichaam), leefstijl, cultuur en omgeving samen invloed hebben op de mondgezondheid en stofwisseling van jonge kinderen. Er is speciale aandacht voor gezinnen met een lagere sociaaleconomische positie, om gezondheidsverschillen te verkleinen.
Daarnaast ontwikkelt het project nieuwe kennis, modellen en digitale hulpmiddelen (zoals een e-health platform) en test het maatregelen om een gezond gebit en gezond gewicht bij kinderen te ondersteunen.
Doel van het onderzoek
Het bevorderen en behouden van een gezond gewicht en een gezond gebit bij kinderen in de eerste 1000 dagen van hun leven, met speciale aandacht voor het verminderen van gezondheidsverschillen tussen sociaaleconomische groepen. Uiteindelijk is het doel van dit project om een positieve bijdrage te leveren aan de volksgezondheid als geheel.
De aanpak richt zich op het verbeteren van de gezondheid door een gezonde leefstijl te stimuleren. Daarbij kijken we niet alleen naar wat mensen zelf doen, maar ook naar hun omgeving. De leefomgeving moet gezonder worden ingericht, zodat gezond gedrag normaal wordt. Gezonde keuzes moeten makkelijk, aantrekkelijk en vanzelfsprekend zijn.
De komende tijd nemen we je regelmatig mee in de ontwikkelingen van dit belangrijke project en stellen we de mensen en organisaties voor die zich hiervoor inzetten.
Samen werken aan een gezonde mond
Monique van der Veen is professor in het monitoren van mondgezondheid en preventie aan het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). Zij is hoofd van de afdeling kindertandheelkunde bij ACTA en werkt daarnaast als docent en onderzoeker bij de opleiding Mondzorgkunde bij Inholland in Amsterdam.
Binnen het project MetaHealth leidt Monique werkpakket 1. Dit onderdeel richt zich op het betrekken van gezinnen bij onderzoek en het ontwikkelen van interventies, met extra aandacht voor inclusiviteit en samenwerking.
Op 12 november 2025 gaf Monique van der Veen haar inauguratierede bij het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam. Haar boodschap is duidelijk: een gezonde mond is belangrijk voor je hele lichaam. En daar moeten we samen aan werken.
Je mond zegt veel over je gezondheid
Veel mensen hebben problemen met hun mond, zoals gaatjes (cariës) of ontstoken tandvlees (parodontitis). Dit zijn veelvoorkomende ziektes in Nederland. De oorzaak is vaak te vinden in leefstijl, zoals voeding en poetsgedrag.
Wat minder bekend is: je mondgezondheid heeft invloed op je hele lichaam. Problemen in je mond kunnen samenhangen met andere gezondheidsklachten. Toch krijgt mondzorg nog weinig aandacht in landelijke plannen voor gezondheid.
Niet iedereen kan naar de tandarts
In Nederland kunnen ongeveer 1,5 miljoen volwassenen de tandarts niet betalen. Dat is een groot probleem. Kinderen van volwassen die geen toegang hebben tot de tandarts of waarvan de ouders geen gebruik maken van mondzorg hebben ook minder toegang tot mondzorg. Kinderen kunnen soms alleen worden ingeschreven als de ouders ook zijn ingeschreven als patiënt. En ouders die zelf de mondzorgprofessional niet bezoeken zoeken deze hulp ook niet voor hun kinderen.
Je mond laat vaak zien hoe het met je gaat, lichamelijk én geestelijk.
Samenwerken is de sleutel
Het lectoraat (kenniskring) Samenwerken aan Mondgezondheid (SAM) wil deze verschillen kleiner maken. Dat doen ze door samen te werken met veel partijen. Denk aan zorgverleners, gemeenten, scholen en ook inwoners zelf.
Een goed gesprek is daarbij belangrijk. Door samen te kijken naar wat mensen nodig hebben, kunnen betere oplossingen ontstaan.
Gezonde gewoontes helpen je gehele gezondheid
Gedrag dat goed is voor je mond, helpt vaak ook voor je algemene gezondheid. Denk aan:
- Gezond eten
- Goed poetsen
- Niet roken
Door samen te werken en kennis te delen, kunnen we mensen helpen om gezondere keuzes te maken. Dat kan thuis, maar ook via organisaties en beleid in Nederland.
Van wie is de mond?
Voor de rede was er een symposium met een interessante vraag: van wie is de mond eigenlijk? Het antwoord: van ons allemaal.
Tijdens deze bijeenkomst werd gekeken hoe mondzorg beter kan voor iedereen. Van kinderen tot ouderen. Met voorbeelden uit verschillende projecten werd duidelijk dat samenwerking echt verschil kan maken.
Wat kun jij doen?
Een gezonde mond begint bij jezelf. Maar je staat er niet alleen voor. Praat met je tandarts of mondhygiënist. En let op je dagelijkse gewoontes. Samen kunnen we zorgen voor een gezondere mond en een gezonder leven.
Samen bouwen we verder aan kennis, samenwerking en impact op het gebied van mond- en lichaamsgezondheid.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen
Wat is het doel van het MetaHealth-project?
Het doel van het MetaHealth-project is het bevorderen en behouden van een gezond gewicht en een gezond gebit bij kinderen in de eerste 1000 dagen van hun leven, met speciale aandacht voor het verminderen van gezondheidsverschillen tussen sociaaleconomische groepen.
Waarom is mondgezondheid belangrijk voor de algehele gezondheid?
Mondgezondheid is belangrijk voor de algehele gezondheid omdat problemen in de mond, zoals cariës of parodontitis, kunnen samenhangen met andere gezondheidsklachten in het lichaam. Een gezonde mond kan bijdragen aan een betere algemene gezondheid.
Welke rol speelt Monique van der Veen in het MetaHealth-project?
Monique van der Veen leidt binnen het MetaHealth-project werkpakket 1, dat zich richt op het betrekken van gezinnen bij onderzoek en het ontwikkelen van interventies, met extra aandacht voor inclusiviteit en samenwerking.
Waarom hebben sommige kinderen minder toegang tot mondzorg in Nederland?
Sommige kinderen hebben minder toegang tot mondzorg omdat hun ouders de tandarts niet kunnen betalen of zelf geen gebruik maken van mondzorg. Dit kan ertoe leiden dat kinderen soms alleen worden ingeschreven als patiënten als de ouders ook zijn ingeschreven.