Wanneer is een wortelkanaalbehandeling nodig?
Een flinke kiespijn, een gevoelige tand of pijn bij het kauwen. Het zijn klachten waar niemand op zit te wachten. Soms gaat de pijn vanzelf weer over, maar soms is er meer aan de hand. In dat geval kan een wortelkanaalbehandeling nodig zijn.
Maar wanneer is zo’n behandeling eigenlijk nodig? En hoe weet je of jouw tand of kies nog te redden is? In deze blog leggen we uit wanneer een wortelkanaalbehandeling nodig is, welke klachten erbij kunnen horen en wat je kunt verwachten bij de tandarts.
Wat is een wortelkanaalbehandeling?
In het binnenste van iedere tand en kies zit de pulpa. Dit wordt ook wel het zenuwweefsel genoemd. Hierin zitten zenuwen en bloedvaten die ervoor zorgen dat een tand of kies tijdens de ontwikkeling kan groeien.
Wanneer je tand of kies eenmaal volgroeid is, kan het zenuwweefsel ontstoken raken of afsterven. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door een gaatje dat diep in de tand is doorgedrongen, een lekkende vulling of een beschadiging na een ongeluk.
Bij een wortelkanaalbehandeling verwijdert de tandarts het ontstoken of afgestorven weefsel uit de wortelkanalen. Daarna worden de kanalen gereinigd, gedesinfecteerd en gevuld. Zo wordt geprobeerd de tand of kies te behouden.
Wanneer is een wortelkanaalbehandeling nodig?
Een wortelkanaalbehandeling is meestal nodig wanneer het zenuwweefsel in een tand of kies ontstoken of afgestorven is en niet meer vanzelf kan herstellen.
1. Bij een diepe ontsteking van de zenuw
Een gaatje kan steeds dieper worden. Wanneer bacteriën uiteindelijk het zenuwweefsel bereiken, kan dit een ontsteking veroorzaken.
In het begin kun je last hebben van gevoeligheid bij koude of warme dranken. Wanneer de ontsteking verder toeneemt, kan de pijn heviger worden en ook zonder duidelijke aanleiding optreden.
Soms is de pijn vooral ’s nachts aanwezig of wordt deze erger wanneer je gaat liggen. Dit kan een aanwijzing zijn dat de zenuw ernstig ontstoken is.
2. Bij langdurige of hevige tandpijn
Niet iedere tandpijn betekent dat een wortelkanaalbehandeling nodig is. Toch zijn er bepaalde klachten die de tandarts extra alert maken.
Denk aan:
- Hevige, kloppende of stekende pijn.
- Pijn die vanzelf begint, zonder dat je iets eet of drinkt.
- Pijn die lang blijft aanhouden na koude of warme prikkels.
- Pijn waardoor je ’s nachts wakker wordt.
- Pijn bij het kauwen of dichtbijten.
Deze klachten kunnen passen bij een ontsteking van de zenuw. De tandarts zal met onderzoek en eventueel een röntgenfoto beoordelen wat er aan de hand is.
3. Wanneer de zenuw is afgestorven
Een tand of kies kan ook pijnloos afsterven. Dit kan gebeuren door een diepe ontsteking, een harde klap of een andere beschadiging.
Wanneer het zenuwweefsel is afgestorven, kunnen bacteriën zich via het wortelkanaal naar het omliggende kaakbot verspreiden. Hierdoor kan er een ontsteking rond de wortelpunt ontstaan.
Mogelijke klachten zijn:
- Pijn bij het kauwen.
- Gevoeligheid bij aanraken of dichtbijten.
- Een zwelling of fistel op het tandvlees.
- Een verkleuring van de tand.
- Soms helemaal geen klachten.
Ook zonder pijn kan een wortelkanaalbehandeling nodig zijn. Daarom is controle door de tandarts belangrijk.
4. Bij een ontsteking rond de wortelpunt
Wanneer bacteriën vanuit een geïnfecteerd wortelkanaal naar het kaakbot komen, kan er een ontsteking rond de wortelpunt ontstaan.
Je kunt dan bijvoorbeeld last krijgen van een zeurende pijn, drukgevoeligheid of een zwelling. In sommige gevallen ontstaat er een abces.
Een wortelkanaalbehandeling kan nodig zijn om de oorzaak van de ontsteking aan te pakken en de tand of kies te behouden.
5. Na een beschadiging of ongeluk
Een tand die een harde klap heeft gehad, kan beschadigd raken. Soms raakt de zenuw hierbij ernstig ontstoken of sterft deze af.
Dit kan direct klachten geven, maar soms ontstaan de problemen pas weken, maanden of zelfs jaren later.
Een tand die na een ongeluk donker verkleurt, gevoelig wordt of pijn gaat doen, moet daarom altijd door een tandarts worden beoordeeld.
Hoe weet de tandarts of een wortelkanaalbehandeling nodig is?
De tandarts kijkt niet alleen naar de pijnklachten. Er wordt een combinatie van onderzoeken gebruikt om te bepalen wat er aan de hand is.
De tandarts bespreekt uw klachten
Tijdens het consult zal de tandarts vragen stellen over de pijn. Bijvoorbeeld:
- Wanneer is de pijn begonnen?
- Is de pijn constant of komt deze in aanvallen?
- Reageert de tand op koud of warm?
- Hoe lang blijft de pijn na een prikkel aanwezig?
- Doet het pijn bij kauwen of dichtbijten?
Deze informatie helpt om de oorzaak van de klachten beter in te schatten.
Onderzoek van de tand of kies
De tandarts onderzoekt de tand en het omliggende tandvlees. Ook kan worden gekeken of de tand gevoelig is bij tikken of dichtbijten.
Daarnaast kan de tandarts een koudetest of andere gevoeligheidstest uitvoeren. Hiermee wordt onderzocht hoe de zenuw reageert.
Een röntgenfoto
Een röntgenfoto kan helpen om te zien of er sprake is van een diepe vulling, een ontsteking rond de wortelpunt of andere afwijkingen.
Niet iedere ontsteking is direct zichtbaar op een röntgenfoto. Daarom worden de foto en de onderzoeksresultaten altijd samen beoordeeld.
Kan een tand of kies nog worden gevuld in plaats van een wortelkanaalbehandeling?
Dat hangt af van de toestand van de zenuw.
Wanneer een gaatje nog niet tot de zenuw is doorgedrongen, kan een gewone vulling vaak voldoende zijn. Als het zenuwweefsel echter ernstig ontstoken of afgestorven is, is alleen een vulling meestal niet genoeg.
In sommige situaties kan de tandarts kiezen voor een andere behandeling, bijvoorbeeld wanneer de zenuw nog de mogelijkheid heeft om te herstellen. De juiste behandeling hangt af van de diepte van het gaatje, de klachten en de toestand van de tand.
Doet een wortelkanaalbehandeling pijn?
Veel mensen zijn bang voor een wortelkanaalbehandeling. Dat is begrijpelijk, zeker wanneer je al flinke kiespijn hebt.
De behandeling wordt normaal gesproken uitgevoerd met plaatselijke verdoving. Hierdoor hoort de behandeling zelf niet pijnlijk te zijn.
Na de behandeling kan de tand of kies nog enige tijd gevoelig zijn. Dit komt doordat het weefsel rondom de wortel geïrriteerd kan zijn. Meestal neemt deze gevoeligheid geleidelijk af.
Heeft u tijdens de behandeling toch pijn? Geef dit dan altijd aan bij de tandarts. Er kan dan worden gekeken of extra verdoving nodig is.
Wat gebeurt er na een wortelkanaalbehandeling?
Na een wortelkanaalbehandeling is de tand of kies niet altijd direct klaar. De tandarts bespreekt met u wat er nodig is om de tand goed te herstellen.
Bij een tand of kies met veel verlies van tandweefsel kan een kroon nodig zijn om de tand te beschermen tegen breuk. Soms is een vulling voldoende.
Het is belangrijk om de behandelde tand goed te blijven verzorgen en de controleafspraken na te komen.
Wanneer moet u contact opnemen met de tandarts?
Heeft u hevige tandpijn, pijn die steeds erger wordt of gevoeligheid die lang aanhoudt? Maak dan een afspraak bij de tandarts.
Neem bij voorkeur snel contact op wanneer u last heeft van:
- Hevige of toenemende pijn.
- Een dikke wang of zwelling.
- Koorts in combinatie met tandpijn.
- Moeite met slikken of ademhalen.
Bij ernstige zwelling, slikproblemen of ademhalingsproblemen is spoedige medische hulp nodig.
Conclusie
Een wortelkanaalbehandeling is nodig wanneer het zenuwweefsel van een tand of kies ernstig ontstoken of afgestorven is en niet meer kan herstellen. Klachten zoals hevige tandpijn, langdurige gevoeligheid voor warm en koud of pijn bij het kauwen kunnen aanwijzingen zijn.
De tandarts kan met een gesprek, onderzoek en eventueel een röntgenfoto beoordelen welke behandeling nodig is. Soms is een gewone vulling voldoende, maar in andere gevallen is een wortelkanaalbehandeling nodig om de tand of kies te behouden.
Heeft u klachten aan een tand of kies? Wacht dan niet te lang met een afspraak. Hoe eerder de oorzaak wordt vastgesteld, hoe sneller er een passende behandeling kan worden gekozen.
Heeft u vragen over een wortelkanaalbehandeling of wilt u uw klachten laten beoordelen? Neem dan contact op met Fortuna Kliniek voor Tandheelkunde.