Ontsteking onder een tand: hoe herken je dat?
Heb je last van een zeurende tandpijn, een drukkend gevoel in je kaak of gevoeligheid bij het kauwen? Dan kan er sprake zijn van een ontsteking onder een tand. Soms zijn de klachten duidelijk aanwezig, maar het komt ook voor dat een ontsteking zich ontwikkelt zonder dat je direct iets merkt. Hoe herken je een ontsteking onder een tand en wanneer is het verstandig om naar de tandarts te gaan?
Wat is een ontsteking onder een tand?
Een ontsteking onder een tand ontstaat meestal wanneer bacteriën de binnenkant van de tand bereiken en zich verspreiden naar het weefsel rond de wortelpunt. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door diep tandbederf, een lekkende vulling, een beschadigde tand of na een trauma.
Wanneer bacteriën het wortelkanaal binnendringen, kan het zenuwweefsel in de tand ontstoken raken of afsterven. Vervolgens kan er een ontsteking ontstaan in het omliggende kaakbot. Soms vormt zich hierbij een ophoping van pus, ook wel een abces genoemd.
Een ontsteking kan zowel bij een natuurlijke tand als bij een kies voorkomen. De ernst van de klachten verschilt per persoon en is onder andere afhankelijk van de oorzaak en de mate waarin de ontsteking zich heeft ontwikkeld.
Hoe herken je een ontsteking onder een tand?
De symptomen kunnen uiteenlopen. Dit zijn de meest voorkomende signalen:
1. Zeurende of kloppende tandpijn
Een aanhoudende, zeurende of kloppende pijn kan wijzen op een ontsteking. De pijn kan spontaan ontstaan, erger worden bij het liggen of uitstralen naar de kaak, het oor of het hoofd.
2. Pijn bij kauwen of bijten
Wanneer het weefsel rond de wortelpunt ontstoken is, kan de tand gevoelig worden bij het kauwen of wanneer je erop bijt. Soms voelt het alsof de tand iets hoger staat dan de andere tanden.
3. Gevoeligheid voor warm en koud
Een tand met een ontstoken of beschadigde zenuw kan gevoelig reageren op warme of koude dranken en voedingsmiddelen. Blijft de pijn na de prikkel langer aanhouden, dan is het verstandig om de tand te laten controleren.
Let op: als de zenuw in de tand is afgestorven, kan de tand juist minder gevoelig worden voor temperatuur. Dat betekent niet automatisch dat de ontsteking verdwenen is.
4. Gezwollen of rood tandvlees
Een ontsteking kan zwelling, roodheid of gevoeligheid van het tandvlees veroorzaken. Soms ontstaat er een klein bultje op het tandvlees waar pus uit kan komen. Dit kan wijzen op een fistel: een kanaaltje waardoor ontstekingsvocht naar buiten komt.
5. Een vieze smaak of slechte adem
Wanneer er pus uit een ontsteking vrijkomt, kun je een vieze smaak in je mond ervaren. Ook kan je adem onaangenaam ruiken.
6. Zwelling van de wang of kaak
Bij een ernstigere ontsteking kan de zwelling zich uitbreiden naar de wang of kaak. Dit is een belangrijk alarmsignaal, zeker wanneer de zwelling snel toeneemt of gepaard gaat met koorts.
Kun je een ontsteking onder een tand hebben zonder pijn?
Ja, dat is mogelijk. Niet iedere ontsteking veroorzaakt duidelijke klachten. Wanneer de zenuw in een tand is afgestorven, kan de oorspronkelijke tandpijn verdwijnen terwijl er bij de wortelpunt nog steeds een ontsteking aanwezig is.
Soms wordt een ontsteking daarom pas ontdekt tijdens een tandartscontrole of op een röntgenfoto. Ook een klein bultje op het tandvlees kan een aanwijzing zijn, zelfs als de tand zelf geen pijn doet.
Heb je eerder pijn gehad die plotseling is verdwenen? Laat de tand dan alsnog controleren. Het verdwijnen van de pijn betekent niet altijd dat het probleem is opgelost.
Hoe stelt de tandarts een ontsteking vast?
De tandarts onderzoekt de tand, het tandvlees en het omliggende weefsel. Daarbij kan worden gekeken naar gevoeligheid bij het bijten, reacties op temperatuur en eventuele zwelling.
Vaak is een röntgenfoto nodig om te beoordelen of er veranderingen zichtbaar zijn rond de wortelpunt. In sommige gevallen is een ontsteking op een vroege röntgenfoto nog niet duidelijk te zien. De tandarts combineert daarom de onderzoeksresultaten met je klachten en medische voorgeschiedenis.
Hoe wordt een ontsteking onder een tand behandeld?
De behandeling hangt af van de oorzaak, de ernst van de ontsteking en de vraag of de tand behouden kan blijven.
Wortelkanaalbehandeling
Wanneer de ontsteking afkomstig is uit het wortelkanaal, kan een wortelkanaalbehandeling nodig zijn. De tandarts verwijdert het ontstoken of afgestorven weefsel, reinigt en desinfecteert de wortelkanalen en sluit deze vervolgens af.
Het draineren van een abces
Als er een ophoping van pus aanwezig is, kan het nodig zijn deze te laten leeglopen. Dit gebeurt door een tandarts of andere bevoegde behandelaar als onderdeel van de behandeling van de infectie.
Het trekken van de tand
Wanneer de tand niet meer te behouden is, kan trekken noodzakelijk zijn. De tandarts bespreekt met je welke behandeling in jouw situatie het meest geschikt is.
Antibiotica
Antibiotica zijn niet standaard nodig bij iedere ontsteking onder een tand. Ze kunnen wel worden voorgeschreven wanneer de infectie zich uitbreidt of wanneer daar andere medische redenen voor zijn. Antibiotica vervangen doorgaans niet de noodzakelijke tandheelkundige behandeling.
Wat kun je zelf doen bij een mogelijke ontsteking?
Bij een vermoeden van een ontsteking is het belangrijk om een afspraak bij de tandarts te maken. In afwachting daarvan kun je het volgende doen:
- Poets voorzichtig je tanden en houd de mond zo schoon mogelijk.
- Kauw tijdelijk aan de andere kant als de tand gevoelig is.
- Gebruik indien nodig een pijnstiller volgens de bijsluiter, als je deze veilig mag gebruiken.
- Probeer een zwelling niet zelf open te prikken of uit te drukken.
- Stel een tandartsbezoek niet uit, ook niet wanneer de pijn tijdelijk afneemt.
Een ontsteking onder een tand verdwijnt meestal niet definitief zonder dat de oorzaak wordt behandeld.
Wanneer moet je direct contact opnemen met de tandarts?
Neem bij vermoedelijke tandontsteking zo snel mogelijk contact op met je tandarts. Wacht niet tot de pijn ondraaglijk wordt.
Neem dezelfde dag met spoed contact op bij bijvoorbeeld toenemende zwelling, koorts, ziek voelen of moeite met het openen van de mond.
Heb je moeite met slikken of ademhalen, of breidt de zwelling zich snel uit naar de hals of de mondbodem? Zoek dan onmiddellijk medische spoedhulp. Dit kan wijzen op een ernstige infectie.
Veelgestelde vragen over een ontsteking onder een tand
Gaat een ontsteking onder een tand vanzelf over?
De klachten kunnen tijdelijk verminderen, maar de onderliggende oorzaak blijft vaak bestaan. Daarom is controle door een tandarts belangrijk, ook als de pijn verdwijnt.
Hoe lang duurt het voordat een ontsteking geneest?
Dit verschilt per situatie. Na een wortelkanaalbehandeling kunnen klachten binnen enkele dagen afnemen, terwijl het herstel van het weefsel rond de wortelpunt weken tot maanden kan duren. De tandarts kan zo nodig controleren of de ontsteking goed geneest.
Kan een ontsteking onder een tand gevaarlijk zijn?
Ja. Een onbehandelde tandinfectie kan zich uitbreiden naar omliggende weefsels en in zeldzame gevallen ernstige complicaties veroorzaken. Daarom is tijdige behandeling belangrijk.
Kun je een ontsteking voorkomen?
Niet iedere ontsteking is te voorkomen, maar een goede mondhygiëne, regelmatige tandartscontroles en het tijdig behandelen van gaatjes of beschadigingen verkleinen het risico.
Laat je klachten tijdig controleren
Een ontsteking onder een tand kan zich uiten in tandpijn, gevoeligheid bij het kauwen, gezwollen tandvlees of een vieze smaak in de mond. Soms zijn er nauwelijks klachten en wordt de ontsteking pas bij een controle ontdekt.
Heb je het vermoeden dat er iets niet goed zit met een tand of kies? Wacht dan niet af, maar laat je gebit door een tandarts onderzoeken. Hoe eerder de oorzaak wordt vastgesteld, hoe groter de kans dat verdere problemen kunnen worden voorkomen.
Twijfel je of jouw klachten passen bij een ontsteking onder een tand? Neem contact op met je tandarts voor persoonlijk advies en een passende behandeling.