Tandenknarsen en kaakklemmen: wat kun je doen bij bruxisme?
Wakker worden met pijnlijke of vermoeide kaken, hoofdpijn hebben bij het opstaan of merken dat tanden en kiezen steeds verder slijten: het kunnen signalen zijn van bruxisme. Daarmee wordt het onbewust knarsen of krachtig op elkaar klemmen van de tanden bedoeld.
Bruxisme kan zowel tijdens de slaap als overdag voorkomen. Veel mensen merken zelf niet dat ze knarsen of klemmen. Soms hoort een partner het tandenknarsen tijdens de nacht, maar regelmatig wordt het pas ontdekt wanneer een tandarts slijtage aan het gebit constateert.
Wat is bruxisme?
Bij bruxisme zijn de kauwspieren regelmatig of langdurig actief zonder dat dit nodig is om te kauwen of te spreken.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee vormen:
Niet iedereen met bruxisme heeft klachten. Wanneer de belasting langdurig of krachtig is, kunnen echter klachten ontstaan aan de kauwspieren, het kaakgewricht en het gebit.
Welke klachten kunnen ontstaan door tandenknarsen?
Bruxisme kan zich op verschillende manieren uiten. Veelvoorkomende klachten zijn:
Bij langdurig en krachtig klemmen kunnen de grote kauwspieren, waaronder de masseter, sterker en omvangrijker worden.
Waardoor ontstaat bruxisme?
Bruxisme heeft meestal niet één duidelijke oorzaak. Verschillende factoren kunnen een rol spelen.
Bij kaakklemmen overdag kunnen bijvoorbeeld stress, spanning en sterke concentratie invloed hebben. Slaapbruxisme hangt samen met activiteit tijdens de slaap en is daardoor niet simpelweg af te leren.
Ook slaapkwaliteit, leefstijl en bepaalde medicatie kunnen van invloed zijn.
Juist omdat meerdere factoren kunnen meespelen, is het belangrijk om bij aanhoudende klachten niet alleen naar de tanden te kijken, maar naar het complete klachtenbeeld.
Wat kan de tandarts doen bij tandenknarsen?
De tandarts is vaak een goed eerste aanspreekpunt bij tandenknarsen en kaakklemmen.
Tijdens een controle kan worden gekeken naar slijtage van tanden en kiezen, beschadigingen, gevoeligheid en eventuele belasting van het kaakgewricht.
Afhankelijk van de klachten kan bijvoorbeeld worden geadviseerd over bewustwording van kaakklemmen overdag of het gebruik van een opbeetplaat tijdens de nacht.
Een opbeetplaat voorkomt niet altijd dat iemand blijft knarsen of klemmen, maar kan het gebit wel helpen beschermen tegen verdere slijtage en beschadiging.
Wanneer spelen de kaakspieren een belangrijke rol?
Bij sommige mensen zit een belangrijk deel van de klachten in een sterke activiteit van de kauwspieren. Vooral de masseter, de grote kauwspier aan beide zijden van de kaak, kan langdurig onder hoge spanning staan. Dit kan bijdragen aan kaakpijn, vermoeidheid van de spieren en een zwaar of gespannen gevoel in het gezicht.
Wanneer andere maatregelen onvoldoende helpen en overmatige spieractiviteit een duidelijke rol speelt, kan worden onderzocht of een aanvullende medische behandeling geschikt is.
Een van de behandelmogelijkheden is botulinetoxine, beter bekend als botox.
Botox tegen tandenknarsen en kaakklemmen
Bij een botoxbehandeling tegen tandenknarsen wordt botox gericht in de overactieve kauwspieren geïnjecteerd.
Hierdoor neemt de spieractiviteit tijdelijk af en kan de kracht waarmee iemand klemt verminderen. Het doel is niet om de normale kauwfunctie uit te schakelen, maar om overmatige spanning in de kauwspieren te verminderen.
Bij geschikte cliënten kan dit bijdragen aan vermindering van klachten zoals:
Botox neemt niet automatisch de oorzaak van bruxisme weg. Daarom is het belangrijk dat vooraf wordt beoordeeld waar de klachten vandaan komen en of behandeling van de kauwspieren passend is.
Meer informatie over (botox tegen tandenknarsen) is te vinden bij Cosmediq – www.cosmediq.com, waar de behandeling na een medische beoordeling wordt uitgevoerd door BIG-geregistreerde artsen.
Welke behandeling past bij bruxisme?
Er bestaat geen standaardbehandeling die voor iedereen met bruxismehetzelfde is.
Bij slijtage of beschadiging van het gebit is een tandheelkundige beoordeling belangrijk. Bij klachten door kaakklemmen overdag kunnen bewustwording en gedragsverandering een rol spelen. Wanneer vooral sprake is van sterk overbelaste kauwspieren, kan een aanvullende behandeling worden overwogen.
Afhankelijk van de klachten kan daarnaast samenwerking met bijvoorbeeld een tandarts, fysiotherapeut of arts verstandig zijn.
Een goede behandeling begint daarom altijd met het vaststellen van de klachten, mogelijke oorzaken en de mate waarin tanden, kaakgewrichten en kauwspieren worden belast.